پیام روشنفکر پژوهشگری میانرشتهای در حوزه علوم اجتماعی و سلامت است. مسیر حرفهای او بر بررسی رابطه میان شرایط اجتماعی، کیفیت زندگی، سلامت عمومی و نحوه مواجهه نهادهای عمومی و مدنی با مسائل اجتماعی استوار شده است.
تمرکز او تنها بر مطالعه نظری مسائل اجتماعی نیست؛ بلکه بخش مهمی از فعالیتهایش به پژوهشهای کاربردی، مشاوره علمی، همکاری با نهادهای سیاستگذار و مشارکت در برنامههای اجتماعی اختصاص دارد. این رویکرد باعث شده است که پژوهش، آموزش، سیاستگذاری و فعالیت مدنی در کارنامه او بهصورت حوزههایی مرتبط با یکدیگر دیده شوند.
یکی از محورهای اصلی فعالیتهای علمی او، مطالعه تعیینکنندههای اجتماعی سلامت است. در این رویکرد، سلامت فقط نتیجه خدمات پزشکی و درمانی نیست؛ بلکه عواملی مانند فقر، نابرابری، وضعیت اشتغال، محیط زندگی، آموزش، روابط اجتماعی، اعتماد عمومی و دسترسی به منابع نیز در شکلگیری آن نقش دارند.
بخش دیگری از فعالیتهای پیام روشنفکر به مطالعه گروههایی اختصاص دارد که در معرض محرومیت، تبعیض یا آسیبهای اجتماعی قرار دارند. کودکان کار، کودکان در موقعیتهای دشوار، افراد دارای معلولیت، افراد در معرض آسیبهای اجتماعی و گروههایی که دسترسی محدودتری به خدمات حمایتی و سلامت دارند، از جمله موضوعات مورد توجه در این مسیر بودهاند.
سواد سلامت، ارتقای سلامت، کاهش آسیب، مراقبت از افراد در معرض HIV/AIDS و عفونتهای آمیزشی، کنترل دخانیات، توانبخشی، سلامت روانی و اجتماعی و مشارکت جامعه در برنامههای سلامت، از دیگر حوزههایی هستند که در سوابق علمی و مشورتی او دیده میشوند.
در کنار فعالیتهای پژوهشی، پیام روشنفکر با نهادهای دولتی، دانشگاهی و مدنی متعددی همکاری داشته است. عضویت در کمیتهها و شوراهای علمی، ارائه مشاوره به سازمانهای عمومی و مردمنهاد و مشارکت در طراحی یا ارزیابی برنامههای اجتماعی، بخشی از مسیر حرفهای او را تشکیل میدهد.
نگاه کلی او بر این مبنا استوار است که پژوهش اجتماعی زمانی میتواند اثرگذار باشد که علاوه بر تولید دانش، به فهم بهتر مسائل عمومی، تقویت نهادهای مدنی و بهبود تصمیمگیریهای اجتماعی و سلامت کمک کند.
حوزههای اصلی فعالیت
- تعیینکنندههای اجتماعی سلامت
- سواد سلامت و ارتقای سلامت
- سیاستگذاری اجتماعی و سلامت
- آسیبهای اجتماعی
- حقوق کودک و کار کودک
- جامعه مدنی و مشارکت اجتماعی
- کاهش آسیب
- HIV/AIDS و عفونتهای آمیزشی
- کنترل دخانیات
- توانبخشی و حمایت اجتماعی
- سازمانهای مردمنهاد و خیریهها